Noord-Korea

Uit Christipedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Noord-Korea (rood) op de wereldbol.

Noord-Korea, officieel Democratische Volksrepubliek Korea, telt 25 miljoen inwoners (anno 2017). De hoofdstad is Pyongyang (= 'vlak land'[1]), die 3 miljoen inwoners telt (2017). Noord-Korea wordt beheerst door een streng atheistische en communistische ideologie van 'zelfredzaamheid'. Het is één van de meest geisoleerde en autoritair bestuurde landen ter wereld. Het is (anno 2016) zeer arm, maar technologisch geavanceerd. Het regime onderdrukt de kinderen van God; het land staat al jaren nummer 1 op de Open Doors-ranglijst van landen waar christenen wordt verdrukt. 

Un-north-korea.png

Schaarste. In het arme land is (anno 2012) hongersnood en tekort aan alles. De bevolking voert een dagelijkse strijd om te overleven. Eénderde van de bevolking afhankelijk van voedselhulp. In concentratiekampen zijn mensen omgekomen door hongersnood. De armoede en voedseltekorten zetten het regime onder druk (anno 2016).

Landsbestuur. De Democratische Volksrepubliek Korea is vanaf de stichting in 1948 bijna een halve eeuw geleid door de Koreaanse communistische politicus Kim Il-Sung (1912-1994). Noord-Korea noemt Kim Il-sung officieel de 'Grote Leider' en hij wordt in de grondwet genoemd als de Eeuwige President van het land.

Na zijn dood in 1994 werd hij opgevolgd door zijn zoon Kim Jong-il, die het het land leidde tot zijn dood in 2011. Kim Jong-il was een alleenheerser die alles zelf besliste. Tijdens zijn bewind was er geen partijcongres van de Arbeiderspartij. De heersende partij in Noord-Korea is de Koreaanse Arbeiderspartij. Na zijn dood in 2011 werd Kim Jong-il opgevolgd door zijn zoon Kim Jong-un.

 Kim Jong-un benoemd tot opperbevelhebber leger

In Noord-Korea is Kim Jong-un officieel benoemd tot opperbevelhebber. Hij is nu formeel de baas over het leger, dat 1,2 miljoen militairen telt. De benoeming is een bevestiging dat Kim de touwtjes stevig in handen heeft. Donderdag werd de officiele rouwperiode na het overlijden van zijn vader, Kim Jong-il, afgesloten. Kim Jong-un werd toen al uitgeroepen tot opperste leider van de communistische partij, het leger en het volk. Gisteren werd Kims eerste eretitel bekend: Geweldige Leider. Dit was ook een van de vele titels van zijn vader.

Bron: Radio Nederland Wereldomroep, nieuwsbericht 31 december 2011

Ideologie van zelfredzaamheid. Een kernstuk in de ideologie van Kim Il-Sung is dat de natie zelfvoorzienend moet zijn. De ideologie heet 'Juche' (= zelfredzaamheid) is een mengeling van communisme, confucianisme (sociale harmonie) en omgeturnde christelijke beginselen (aanbidding van de Grote Leider). Wekelijks moeten alle Noord-Koreanen bij elkaar komen voor zelfkritieksessies (anno 2012). Tijdens deze sessies zingen zij uit een liedboek met 600 lofzangen op Kim Il Sung and Kim Jong Il.

Overal in het land komt je het symbool tegen van een hamer, een sikkel en een penseel; dat staat voor respectievelijk arbeiders, boeren en intellectuelen.

Verering van de 'Grote Leider'. Op 15 april wordt jaarlijks de Dag van de Zon, de geboortedag van de 'Grote Leider' Kim Il-sung, de grondlegger van de communistische staat, gevierd. Deze dag is de grootste feestdag van het jaar.

Dágelijks moeten burgers eer bewijzen aan de in 1994 overleden Kim Il-Sung, bij diens immense, 23 meter hoge, standbeeld in de hoofdstad van het land. Wie dat niet doet, riskeert het strafkamp. 

Eerbetoon bij het standbeeld van Kim Il-Sung

Een Nederlandse toerist verhaalt: "We hadden al gelezen dat het verplicht is hier bloemen te leggen, maar volgens Kimmie is dit niet zo. Het wordt echter wel "zeer gewaardeerd". Een beetje beschaamd voldoe ik maar aan het verzoek en buig ik weer een keer voor de Grote Leider. De verafgoding van de man zal nu toch wel zijn hoogtepunt bereikt hebben mag ik hopen? En dan heb ik het nog niet eens gehad over het speldje met zijn afbeelding die elke Noord-Koreaan draagt. Er wordt hier een soort geloof gecreëerd waarbij Kim Il-Sung de god is."[2]

Een andere toerist schrijft: "We kochten een bloemstukje, legden deze voor de standbeelden, gingen netjes tussen de Noord-Koreanen staan en maakten een diepe buiging op het gegeven commando. Beelden van de leiders mag je alleen in zijn geheel, en niet vanaf de zij- of achterkant, op de foto zetten. De Noord-Koreanen waren allemaal netjes gekleed. Veel vrouwen in klederdracht en de mannen in nette pakken. Elke Noord-Koreaan draagt trouwens een speldje met daarop de overleden leiders. Deze krijgen ze als ze 14 zijn. Iedereen loopt er mee rond."[1]

Het kantoor van Kim Il-Sung is als mausoleum ingericht. De aangehaalde Nederlandse toerist verhaalt: "... we staan bij het lichaam van Kim Il-Sung. Naast zijn glazen kist moeten we 3 buigingen maken. Aan alle kanten, behalve aan zijn hoofdeind. Braaf volg ik onze gids en doe ik alsof Kim Il-Sung het beste is wat de wereld kon overkomen."[2] In elke wagon van de metro in de hoofdstad Pyongyang hangt een foto van Kim Il-Sung en van zijn zoon Kim Jong-Il[2].

Een andere toerist verhaalt: "In het, op de berg gelegen, International Friendship Building worden alle cadeaus bewaard die aan de Leiders zijn geschonken door bevriende landen en organisaties; jachtgeweren, treinstellen, tijgervellen en zelfs een Delfts blauw bordje geschonken door de toenmalige Communistische Partij Nederland."[3]. Bij het bezoek aan een modelboerderij: "In een hal kregen we veel foto’s te zien van de vele bezoeken van de Grote en Geliefde Leiders, de stoelen waarop ze gezeten hadden en de rijstaren die ze hadden vastgehouden"[3].

Jaartelling. Noord-Korea heeft een eigen jaartelling. Men telt vanaf 1912, het geboortejaar van de eeuwige President. Het jaar 2012 bijvoorbeeld is daar Juche 101, 2017 is Juche 106.

Feestdagen. Nationale feestdagen zijn onder meer[4]:

  • 15 april: Dag van de Zon, de geboortedag van Kim Il-sung, de grondlegger van de communistische staat. Het is de grootste feestdag van het jaar. Op deze dag laat het regime gewoonlijk zien ze technologisch ontwikkeld zijn en militair niet onderdoen aan de rest van de wereld.
  • 25 april: de verjaardag van het Volksleger.
  • 27 juli: Dag van de overwinning. Op 27 juli 1953 werd een staakt-het-vuren afgekondigd tussen Noord-Korea enerzijds en Zuid-Korea en de VN/VS anderzijds.
  • 9 september: Oprichting van de Staat; de Nationale Dag van Noord-Korea. Op 9 september 1948 werd de communistische Democratische Volksrepubliek Korea (DPRK) opgericht met als leider Kim-Il-sung.
  • 10 oktober: oprichting van de Koreaans arbeiderspartij, op 10 oktober 1945 door Kim Il-sung opgericht.

Onderdrukking. Het regime is onderdrukkend. Honderdduizenden Noord-Koreanen slijten (anno 2012) hun dagen in werkkampen, onder wie ook christenen.

Censuur; geslotenheid. Noord-Korea kent een zware censuur waardoor de inwoners vaak niet op de hoogte zijn van wat er in het buitenland gebeurt. Noord-Koreanen hebben slechts toegang tot een vorm van intranet en niet tot het wereldwijde web, dat nog altijd aan strikte censuur is onderworpen.

De grenscontrole is streng. Een Nederlandse toerist schrijft: "Daadwerkelijk alle bagage werd van voor tot achter, onder tot boven gecontroleerd. Ook alle boeken werden doorgebladerd om te kijken of er geen verboden waar tussen zat."[5]

Propaganda. In Noord-Korea is volop propaganda te vinden. Een Nederlandse toerist die een voorstelling met traditionele instrumenten en dans bijwoonde, schrijft: "Op de achtergrond een groot scherm met daarop propaganda-beelden van industrie, landbouw en leger. Je zou haast gaan denken dat dit een van de beste landen ter wereld is om te wonen. Toen de huidige leider Kim Jong-un in beeld kwam ging iedereen klappen."[1] Zie de video hieronder.


Voorstelling met traditionele instrumenten en dans. Ook hier komt, op het eind, de leider van het land in beeld.

Mensen. Een Nederlandse reiziger zegt van de Noord-Koreanen: "Het zijn vriendelijke, trotse, gastvrije mensen. Zeker niet alles is nep, in tegendeel zelfs. (...) Maar wat de mensen nu écht vinden, denken en voelen, daar ben ik nog niet achter gekomen. Het is ook heel lastig daar achter te komen. Wel zijn het nieuwsgierige mensen, alleen jammer dat men elkaar in de gaten houdt, waardoor de afstand met mensen groot blijft."[6]

Wapenstilstand. Sinds de gruwelijke Koreaanse oorlog van 1950 tot 1953 geldt een wapenstilstand met Zuid-Korea.

Verkeerde vlag

De organisatie van de Olympische Spelen heeft Noord-Korea donderdag excuses aangeboden nadat een dag eerder de vlag van Zuid-Korea werd getoond bij de voetbalwedstrijd tegen Colombia. 'Het was een ernstige fout, waarvoor onze excuses', aldus mediadirecteur Andy Mitchell. De Aziatische vrouwen weigerden af te trappen nadat de organisatie op het grote scherm een van hun speelsters had geprojecteerd in combinatie met de vlag van Zuid-Korea. De wedstrijd begon door de commotie enige tijd later.

Bron: Radio Nederland Wereldomroep, 26 juli 2012

Weermacht. De maatschappij is verregaand gemilitariseerd. "Het leger eerst" luidt het devies. In een speech in 2012 ter ere van de honderdste geboortedag van Kim Il-sung, de stichter van het land, maakt Kim Jong-un bekend dat versterking van het militaire apparaat 'de eerste, tweede en derde prioriteit' is. Geschat wordt dat eenderde van het bruto binnenlands product besteed wordt aan het leger. 1,2 miljoen mensen is in actieve militaire dienst. Het Noord-Koreaanse leger is door het aantal militairen het vierde grootste leger ter wereld. Het beschikt over 70 onderzeeboten en 500 vliegtuigen[7]. Het heeft conventionele, chemische en nucleaire wapens[7].

Raket- en kernwapenprogramma. Noord-Korea werkt gestaag aan zijn kernwapenprogramma. Van 2006 -2016 voerde Noord-Korea de vijf kernproeven uit: 2006, 2009, 2013 en 2x in 2016. Eén atoombom was 2x zo sterk als de Amerikaanse atoombom op Hiroshima. Noord-Korea werkt anno 2016 aan raketten die van kernkoppen kunnen worden voorzien. Onder Kim Jong-un is het aantal raketproeven flink opgelopen, van 4 in 2012 tot 22 in 2016.

Families gescheiden. De grens die het Koreaanse schiereiland verdeelt, scheidt duizenden families. Sinds het einde van de Koreaanse Oorlog in 1953 is de grens tussen de beide landen gesloten. Jaarlijks worden via een poule 66 duizend 80- en 90-plussers uitgekozen die voor één dag hun familie aan de andere kant van de grens mogen ontmoeten. In 2015 gebeurde dat voor de 20ste keer. Na die dag zullen zij elkaar waarschijnlijk nooit meer zien.

Vluchtelingen. Ongeveer 30.000 Noord-Koreanen zijn naar het zuiden gevlucht (stand 2015[8]). Inpassing in de Zuid-Koreaanse samenleving valt ze zwaar. Daarom gaan de meeste vluchtelingen naar China of Europa[9].

Christenen

Het aantal Christenen wordt (anno 2012) geschat op 100.000 tot 400.000[10]. Kim-Il Sung (1912-1994), de 'Grote Leider', hield het christendom voor één van de grootste bedreigingen van zijn systeem en zette de vervolging van christenen in gang. Anno 2012 zijn er vier door de staat erkende kerken. De vierde kerk die erkend werd is de Noord-Koreaanse Russisch-Orthodoxe kerk. Tot de vier kerken samen behoren ongeveer 12.000 Protestanten en 800 Katholieken (anno 2011). In de kerken treden acteurs op om de schijn van godsdienstvrijheid op te houden.

In de hoofdstad zijn vijf kerken in hoofdstad Pyongyang, strikt onder staatstoezicht (anno 2017). Het Noord-Koreaanse regime wil de buitenwereld doen geloven dat er godsdienstvrijheid is, maar in werkelijkheid is die er niet.

Verreweg de meeste gelovigen moeten hun geloof geheim houden. Ze worden zwaar verdrukt en vervolgd. Ook de familie van christenen loopt kans te worden opgepakt en naar heropvoedingskampen gestuurd te worden, christen of niet. Van de christenen verblijven 30.000 tot 70.000 in gevangenissen en heropvoedingskampen (schatting 2011[11]). "Velen van hen worden gemarteld. De kans op overleving is uiterst klein. Zelfs het leven voor 'vrije' burgers is in veel gevallen onmenselijk zwaar."[12] Noord-Korea staat vanaf 2002 nummer 1 op de Open Doors' ranglijst christenvervolging: geen land ter wereld verdrukt de christenen zo zwaar.

Als bekend wordt dat je christen bent, beland je spoedig in een strafkamp. Het bezit van een Bijbel, Bijbelstudiemateriaal of christelijke muziek is verboden. Het bezit van het Boek van God volstaat om terechtgesteld te worden of met het hele gezin in een strafkamp terecht te komen. Vrijheid van samenkomen is er niet.

Veel Noord-Koreanen, christenen en niet-christenen, proberen het strenge regime en de jarenlange hongersnood te ontvluchten door de grens naar China over te steken, ten einde van daaruit in Zuid-Korea asiel aan te vragen.

Een impressie van de christenvervolging geeft deze video van Open Doors: video (3 minuten, Engels, op Youtube).

"Voor onze generatie is het een moeilijke en lange reis om staande te blijven in ons geloof. Maar we bidden dat voor de komende generatie de tijd van overwinning spoedig zal komen."(Een gelovige in Noord-Korea)[13]

Buitenlandse christenen bidden voor hun verdrukte broeders en zusters in Noord-Korea en bieden hulp. In 2011 bijvoorbeeld werden duizenden Nieuwe Testamenten door de lucht naar Noord-Korea verstuurd.

In de jaren '70 startte en bekostigde de staat een bijbelvertaalproject. Het resultaat was een zeer nauwkeurige vertaling in het Noord-Koreaans. Deze Noord-Koreaanse bijbel moest dienen als propagandamateriaal voor het regiem. Er werden slechts een zeer beperkt aantal gedrukt. Eén exemplaar werd uit het land gesmokkeld, in Zuid-Korea vermenigvuldigd in kleiner formaat en wordt Noord-Korea weer binnen gebracht.

Buitenlandse betrekkingen

Noord-Korea is nagenoeg hermetisch afgesloten van de buitenwereld.

Boze buitenwereld. Sinds de Korea-oorlog zijn de Verenigde Staten, die de Zuid-Koreaanse regering steunden en nog altijd steunen, de grootste vijand. Noord-Korea is nog altijd in de hoogste staat van paraatheid. Voortdurend klinkt de staatsboodschap dat een invasie (door de Verenigde Staten) dreigt en dat men beducht moet zijn voor mensen van buiten. Het volk wordt op de rand van een oorlog gehouden. Het schijnt dat de spanning met het Westen in stand gehouden wordt om een volksopstand te voorkomen en het regime te behouden[14]. De spanning in de verhouding met de buitenwereld piekt soms tot hoogspanning. Op de nationale feestdag Dag van de Zon maakt Noord-Korea altijd een groot spektakel, waardoor de spanning met de buitenwereld hoog oploopt[15]. Noord-Korea pronkt met zijn bewapening.

De ontwikkeling van kernwapens is (anno 2017) in strijd is met internationale regels.

Zuid-Korea. Noord- en Zuid-Korea zijn officieel nog in staat van oorlog met elkaar, al wordt er sinds 1953 niet meer gevochten. De grens met de zuiderbuur zit potdicht. Bij de grens staan aan Noord-Koreaanse zijde 20.000 kanonnen (anno 2017[7]). In Zuid-Korea zijn 28.000 Amerikaanse soldaten gestationeerd (2009). In Zuid-Korea zijn de Verenigde Staten in 2017 begonnen met de opbouw van een speciaal raketafweersysteem, dat projectielen, in het bijzonder extra hoge (nucleaire) raketten afgevuurd uit Noord-Korea moet neerhalen. China ziet het afweersysteem echter als een bedreiging van de nationale veiligheid, omdat de VS met de radar van het systeem ook het grondgebied van China kan scannen.

China. China is Noord-Korea's enige bondgenoot. Het heeft economisch, militair en politiek een grote invloed op het buurland. Aan de noordgrens controleert China via een brug bij Dadong wat het land binnenkomt. China stuurt vluchtelingen uit Noord-Korea vrijwel altijd terug als ze worden gepakt (anno 2011). Met China wordt (anno 2017) beperkte handel gedreven. Buurland China wil een kernwapenvrij schiereiland en houdt vast (anno 2017) aan de ontmanteling van het kernwapenarsenaal van Noord-Korea.

Verenigde Staten. Sinds de Korea-oorlog zijn de Verenigde Staten, die de Zuid-Koreaanse regering steunden en nog altijd steunen, de grootste vijand. De Amerikanen vrezen anno 2017 dat Noord-Korea over een paar jaar atoomraketten heeft die het Amerikaanse vasteland kunnen bereiken.

Japan. Ook Japan is beducht voor het nucleaire raketprogramma van Noord-Korea. Met langeafstandsraketten kan Noord-Korea Japan bereiken.

Geschiedenis

1907: in de stad Pyongyang begint een grote opwekking, die tot een forse groei van het christendom op het Koreaane schiereiland leidt.

1910: Van 1910 - 1945 wordt (het ongedeelde) Korea overheerst door Japan.

1912: 15 april geboorte van Kim Il-Sung, de latere 'Grote Leider' van het volk.

1945: In dit jaar wordt overheerser Japan verslagen door de geallieerden. De Sowjet-Unie bezetten het noordelijke deel van het schiereiland, tot aan de 38ste breedtegraad; de Verenigde Staten namen het zuiden in. Door de Koude Oorlog is men echter niet in staat het land te herenigen. Op 10 oktober richt Kim Il-sung de Koreaanse arbeiderspartij op.

1948: In dit jaar wordt in de Amerikaanse zone de Repbliek Korea ('Zuid-Korea') opgericht en in het noorden komt de communistische Democratische Koreaanse Volksrepubliek ('Noord-Korea') tot stand. Op 9 september 1948 werd de communistische Democratische Volksrepubliek Korea (DPRK) opgericht met als leider de Koreaanse communistische politicus Kim Il-Sung (1912-1994). Noord-Korea zal bijna een halve eeuw door hem worden geleid.

1950-1953 Koreaanse oorlog.

1950: Noord-Korea probeert door een verrassingsaanval het land te herenigen met Zuid-Korea. De aanval luidt de Koreaanse oorlog van 1950 tot 1953 in. Het offensief van Noord-Korea komt tot staan, als troepen van de Verenigde Naties onder leiding van de Verenigde Staten Zuid-Korea te hulp schieten. In de gruwelijke Koreaanse oorlog komen ongeveer 2 miljoen burgers om. De Amerikanen stonden aan de kant van Zuid-Korea en de Chinezen hielpen Noord-Korea; in het geheim steunde Sovjet-Unie Noord-Korea.

1953: tussen Noord- en Zuidkorea wordt een wapenstilstand gesloten. De oorlog is meer dan een halve eeuw later (anno 2018) nog niet officieel beëindigd. De grens tussen de beide landen loopt dan nog steeds ruwweg langs de 38ste breedtegraad.

In de jaren '70 start en bekostigd de staat een bijbelvertaalproject. Het resultaat is een zeer nauwkeurige vertaling in het Noord-Koreaans. Deze Noord-Koreaanse bijbel moest dienen als propagandamateriaal voor het regiem.

1972: Noord-Korea krijgt een grondwet. Deze zal herzien worden in 1992 en 1998. De grondwet is in veel opzichten kenmerkend voor communistische landen.

In de jaren ' 80 start Noord-Korea met een kernwapenprogramma.

1980: de Arbeiderspartij organiseert een partijcongres.

1985: In december ondertekent Noord-Korea het nonproliferatieverdrag tegen de verspreiding van kernwapens.

In de jaren '90 doet Noord-Korea de toezegging de productie van plutonium stop te zetten, maar weigert controles. Internationale sancties volgen. Ze leiden tot hongersnood in het straatarme land.

1990: Op hoog politiek niveau vinden ontmoetingen tussen Noord- en Zuid-Korea plaats. Beide landen streven naar hereniging, maar verschillen grondig over de voorwaarden.

1992: Eerste herziening van de grondwet uit 1972.

1994: Kim Il-Sung, die vanaf 1948 geregeerd heeft, sterft. Zijn zoon Kim Jong-il volgt hem op.

1998: Tweede herziening van de grondwet uit 1972.

2002: Vanaf dit jaar staat Noord-Korea op nummer 1 op de Open Doors-ranglijst van landen waar christenen het meest verdrukt verdrukt worden.

2003: In januari stapt Noord-Korea uit het nonproliferatieverdrag.

2006: Op 9 oktober voert Noord-Korea de eerste ondergrondse kernproef uit.

2009: Op 25 mei wordt de tweede ondergrondse kernproef uitgevoerd. De vorige was in 2006. De spanningen in het gebied lopen op, nadat Noord–Korea een langeafstandsraket en enkele raketten voor de korte afstand heeft afgeschoten en een nucleaire proef heeft gehouden. De VN-sancties worden daarop verzwaard.

2011: Op 17 december overlijdt Kim Jong-Il aan een hartaanval. Zijn zoon Kim Jong-un wordt de nieuwe leider.

2012: Twee maanden na de dood van Kim Jong-il viert Noord-Korea de 70ste verjaardag van 'de eeuwige leider van de partij'. De baas van het leger belooft 'de Amerikaanse imperialisten en Zuid-Koreaanse marionetten en verraders te vernietigen', mocht het ooit weer tot oorlog komen. Op 12 december lanceert Noord-Korea een langeafstandsraket, die een satelliet de ruimte inbracht. Daarop zijn de VN-sancties verscherpt.

2013: Op 12 februari wordt een derde ondergrondse kernproef uitgevoerd, naar eigen zeggen uit 'zelfverdediging' tegenover de 'vijandige' Verenigde Staten van America. De kernproef wordt door het buitenland sterk veroordeeld. De Verenigde Naties stellen sancties in. De spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea lopen hoog op. De vorige kernproeven hadden plaats in 2006 en 2009. Noord-Korea voerde ook enkele rakettesten uit. Het verklaarde de wapenstilstand die sinds 1953 van kracht was, als ongeldig.

2016: Op 6 jan. 2016 voert Noord-Korea naar eigen zeggen een proef met een nucleaire waterstofbom uit. - De heersende Arbeiderspartij organiseert een partijcongres, waarin de koers van het land wordt bepaald. Het laatste congres was 36 jaar geleden in 1980. - Het voorlopige hoogtepunt van het nucleaire raketprogramma dat vanaf 2006 loopt: in 2016 worden 22 raketproeven en twee kernproeven uitgevoerd.

2017: In maart worden raketten beproefd die Amerikaanse bases in Japan moeten kunnen raken. De spanningen tussen Noord-Korea en buurlanden Zuid-Korea, Japan en ook de Verenigde Staten lopen op, na de raketproeven door Noord-Korea en de openlijke dreiging met ingrijpen door de VS. In april laat het regime op de nationale feestdag Dag van de Zon voor het eerst nieuwe types intercontinentale raketten aan de wereld zien.

Meer informatie

Foto's van Noord-Korea: https://nl.pinterest.com/christipedia/noord-korea/

The Happiest People on Earth; North-Korea: the rulers, the people and the official narrative (RT Documentary), documentaire van de Russische zender RT, Youtube.com, 2 juli 2017. Afspeelduur: 52 minuten. Engels ondertiteld. De documentaire laat de grote verering van de leiders zien.

Eric Foley, De geheime erfenis. Hoe drie generaties christenen in Noord-Korea het belangrijkste in hun leven aan elkaar doorgaven. Het verhaal van de familie Bae. Gorinchem, Stichting De Ondergrondse Kerk, 2012. Pagina's: 160. Over het leven en de worstelingen van christenen in Noord-Korea.

Hyeonseo Lee, Why I fled North Korea, Engelstalig artikel op CNN.com, 14 april 2013. Over de ontsnapping van een Noord-Koreaanse vrouw en haar gezin uit Noord-Korea.

Reisverslagen op https://www.jouwnoordkoreareis.nl

Bronnen

Geraadpleegd onder andere:

Voetnoten

  1. 1,0 1,1 1,2 Roel (2017) in zijn reisverslag op https://mijnvakantieinnoordkorea.wordpress.com/mijn-vakantie-in-noord-korea-deel-2/
  2. 2,0 2,1 2,2 Zie zijn reisverslag uit 2010. 
  3. 3,0 3,1 Ruud en Rien brachten in 2010 een bezoek aan Noord-Korea. Zie hun reisverslag ophttps://www.jouwnoordkoreareis.nl/2010/09/13/2010-reisverslag-noord-korea/
  4. Een overzicht van feestdagen in Noord-Korea op Beleven.org.
  5. Roel (2017), https://mijnvakantieinnoordkorea.wordpress.com/mijn-vakantie-in-noord-korea/
  6. Uit het reisverslag van Roel (2017) op https://www.jouwnoordkoreareis.nl/2017/09/01/fantastische-ervaring-in-noord-korea/
  7. 7,0 7,1 7,2 Aldus Mart de Kruif, voormalig Commandant der Landstrijdkrachten van Nederland, in een vraaggesprek in het tv-programma Nieuwsuur op 14 april 2017.
  8. De Nederlandse Omroepstichting noemde hetzelfde aantal in een nieuwsbericht op 21 dec. 2017.
  9. Noord-Koreaanse Kim vluchtte naar Zuid-Korea, maar ze wil terug, nieuwsbericht op NOS.nl, 16 aug. 2015.
  10. Aldus 'Die Lage für die Christen wird immer bedrängender', Idea.de, 9 feb. 2013.  Open Doors noemde 300.000, zie 50.000 TOT 70.000 Noord-Koreaanse christenen opgesloten, op Kerknet.be, 27 dec. 2011. Dit getal noemde Open Doors ook in de nieuwsbrief van 6 dec. 2017. Andere opgaven zijn 200.000 (Idea, 2011) en ten minste 100.000 (Stichting De Ondergrondse Kerk, 2012). 
  11. Open Doors noemde in 2011 50.000 tot 70.000 gevangen christenen. Zie artikel 50.000 TOT 70.000 Noord-Koreaanse christenen opgesloten, op Kerknet.be, 27 dec. 2011. OpenDoors stelde in de nieuwsbrief van 6 dec. 2017 dat ruim 50.000 christenen in strafkampen zitten. Volgens Stichting De Ondergrondse Kerk in november 2012: 'tenminste 30.000 christenen'. 
  12. Open Doors, bron
  13. Een reactie van een luisteraar uit de ondergrondse kerk van Noord-Korea, aangehaald door Trans World Radio in een fondswervingsschrijven, sept. 2011. 
  14. In slagorde richting partijcongres Noord-Korea, nieuwsbericht op NOS.nl, 3 mei 2016.
  15. 'Akelig dicht bij escalatie Noord-Korea en VS', nieuwsbericht op NOS.nl, 14 april 2017.