Paulus

Uit Christipedia
(Doorverwezen vanaf Paulus (apostel))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Paulus, vóór zijn bekering een verwoed vervolger van de christenen, was één van de apostelen, een “uitverkoren vat” voor de Heer Jezus om Zijn naam te dragen voor de volken en de Joden.

Hnd 9:15 ... deze is Mij een uitverkoren vat om mijn naam te dragen zowel voor volken als koningen en zonen van Israel; (TELOS)

Paulus afgebeeld op de wand in een grot te Efeze (5e of 6e eeuw).

Taak. Hem was in het bijzonder 'het evangelie van de onbesnedenen' toevertrouwd, zoals aan Petrus dat van de besnedenen (= Joden).

Ga 2:7  integendeel echter, toen zij zagen dat aan mij het evangelie van de onbesnedenen was toevertrouwd, zoals aan Petrus dat van de besnedenen (Telos)

Ro 15:15  ... de genade die mij door God gegeven is,  Ro 15:16  dat ik dienaar van Christus Jezus zou zijn voor de volken, om het evangelie van God priesterlijk te bedienen, ... (Telos)

Naam. Paulus heette vóór zijn bekering Saulus, Saul (Hand. 7:58; 8:1, 3; 9:1, 8, 11, 19, 22, 24; enz). Het Griekse woord Saulos betekent: "gewenst, verlangd". De naam Paulus betekent “klein” of “gering”. Hij, die de gemeente van God had vervolgd, christenen "overal in de synagogen", "in alle synagogen" had gestraft, gevangen genomen en gegeseld (Hand. 22:19; 25:11), noemde zichzelf 'de allergeringste van alle heiligen' (Ef. 3:8).

Efe 3:8 Mij, de allergeringste van alle heiligen, is deze genade gegeven om de onnaspeurlijke rijkdom van Christus onder de volken te verkondigen, (TELOS)

Door de genade en kracht van God werd hij echter een krachtig verkondiger van Jezus (Hand. 9:22) en een belangrijk apostel.

Hij was een man van grote geleerdheid. Stadhouder Festus erkende dat, toen hij Paulus sprak van diens "grote geleerdheid" (Hand. 26:24).

Vóór zijn bekering

Paulus was een Israëliet uit de stam van Benjamin (Fil. 3 :5). Hij was geboren in Tarsus (Hand. 22:3), de hoofdstad van Cilicië. "Ik ben ... een Joods man uit Tarsus, een burger van een niet onvermaarde stad in Cilicië" (Hand. 21:39). Hij had een zus (Hand. 23:16). Evenals zijn vader bezat hij het Romeinse burgerrecht. Paulus kende Grieks (Hand. 21:37-38) en Hebreeuws (Hand. 21:40-22:1).

Al vroeg werd hij naar Jeruzalem gezonden, om onder de beroemde wetgeleerde Gamaliël de joodse Wet te bestuderen. Hij werd, een ijveraar voor de Wet, zoals de Farizeeën in die dagen. Hij zocht voor zichzelf de gerechtigheid uit de werken der Wet.

Hnd 22:3 Ik ben een Joods man, geboren in Tarsus in Cilicie, maar opgevoed in deze stad, aan de voet van Gamaliel onderwezen naar de gestrengheid van de voorvaderlijke wet, en ik was een ijveraar voor God, zoals u allen vandaag bent; (TELOS)

Saulus was een vijand van allen die hij hield voor vijanden der Wet. Daarom haatte deze Schriftgeleerde uit de school van de Farizeeër Gamaliël de volgelingen van Jezus en had een welbehagen in Stefanus’ steniging (Hand. 7:58; 8:1), hij vervolgde de discipelen van Jezus te Jeruzalem (Hand. 8 :3; 22 :4), en wilde ook de discipelen die in Damascus woonden vervolgen. Hij verklaarde later tegenover een menigte Joden:

Hnd 22:4 en ik heb deze Weg vervolgd tot de dood toe, terwijl ik zowel mannen als vrouwen boeide en in gevangenissen overleverde, Hnd 22:5 zoals ook de hogepriester van mij kan getuigen en de hele raad der oudsten, van wie ik ook brieven aan de broeders heb ontvangen, en ik ben naar Damaskus gereisd om ook hen die daar waren, geboeid naar Jeruzalem te brengen, opdat zij gestraft zouden worden. (TELOS)

En tegenover koning Agrippa II verklaarde hij:

Hnd 26:9 Ik meende dan bij mijzelf, dat ik tegen de naam van Jezus de Nazoreeer veel vijandigs moest doen, Hnd 26:10 wat ik ook heb gedaan in Jeruzalem; en velen van de heiligen heb ik in gevangenissen opgesloten, waartoe ik de volmacht van de overpriesters had ontvangen; en als zij werden gedood, stemde ik ervoor. Hnd 26:11 En in alle synagogen dwong ik, door hen te straffen, hen dikwijls te lasteren; en bovenmate woedde ik tegen hen en vervolgde hen tot zelfs in de buitenlandse steden. (TELOS)

Zendingsreizen

De apostolische taak heeft Paulus volbracht door zijn drie grote zendingsreizen (Hand. 13–20) èn door de zendbrieven die hij schreef. Paulus moest op zijn zendingsreizen veel lijden voor de naam van de Heer Jezus (Hand 9:16). maar hij ondervond ook Gods genade. Zijn metgezel, de arts Lucas beschreef Paulus’ reizen en handelingen in het boek Handelingen der apostelen.

Brieven van Paulus

Paulus heeft 13 brieven geschreven die zijn opgenomen in het Nieuwe Testament. Ze zijn gericht aan:

  1. afzonderlijke gemeenten, nl. te Rome, Korinthe, Efeze, Filippi, Kolosse en Thessalonica;
  2. vele gemeenten in één landstreek: de Galaten.
  3. afzonderlijke personen: Timotheüs, Titus en Filémon.

Naar de tijd waarin ze geschreven zijn is de volgorde als volgt:

  1. 1 en 2 Thessalonicenzen, Galaten, 1 en 2 Korinthe, Romeinen. Deze brieven zijn alle door Paulus geschreven vóór zijn gevangenschap;
  2. Efeze, Kolossenzen, Filémon, Filippenzen, 1 Timotheüs, Titus, 2 Timotheüs, die alle door hem als gevangene zijn geschreven.

De tweede brief aan Timotheüs is een afscheidsbrief.

De brief aan de Hebreeën is mogelijk ook door Paulus geschreven, maar dit is onzeker. Is Paulus de schrijver, dan komt het getal van zijn nieuwtestamentische geschriften op 14.

De geschiedenis van Paulus vanaf zijn bekering

De geschiedenis van Paulus vanaf zijn bekering wordt hieronder naar tijdorde verhaalt. De vermelde jaartallen gelden als 'omstreeks' ('circa').

Ca. 36. Zijn bekering, Hand. 9. Op zijn reis naar de Syrische stad, met een volmacht van de overpriesters om de christenen op te pakken en geboeid naar Jeruzalem mee te voeren, verschijnt de verheerlijkte Zaligmaker hem, spreekt hem aan en grijpt hem in het hart (Hand. 9:3 v.; 22 :6 v.; 26 :9 v.). Hij wordt verblind en naar Damascus gebracht. Daar wordt hij na enkele dagen bezocht door Jezus’ leerling Ananias, genezen van zijn blindheid en gedoopt. De Heer riep hem tot het apostelschap, waartoe hij verkoren was (Gal. 1:15, 16), om Zijn Naam voor de heidenen te dragen. Paulus zei later tot de ouderlingen van de gemeente te Efeze:

Hnd 20:24 Maar ik reken mijn leven niet als kostbaar voor mijzelf, opdat ik mijn loop volbreng en de bediening die ik van de Heer Jezus heb ontvangen, om het evangelie van de genade van God te betuigen. (TELOS)

Ca. 36-39. In Damascus verkondigt hij in de synagogen dat Jezus de Messias is, de Zoon van God. De Joodse leiders beraadslagen dan samen om hem te doden, maar hij weet te ontkomen. Hij verkondigt aan Jood en heiden het evangelie. Tegenover koning Agrippa verklaarde hij later:

Hnd 26:20 maar ik heb eerst hun die in Damaskus en in Jeruzalem waren en in het hele land van Judea en aan de volken verkondigd, dat zij berouw moesten hebben en zich tot God bekeren en werken doen, de bekering waardig. (TELOS)

Paulus' bekering en vroege dienst.

Hij gaat naar Arabië en keert vandaar naar Damaskus terug, en vlucht uit Damaskus. Gal. 1 : 17.

Ca. 39. Saulus' eerste bezoek te Jeruzalem, drie jaren na zijn bekering. Hij gaat naar Tarsus. Hand. 9 : 23—30; Gal. 1 : 18.

Ca. 40-43. Saulus predikt het Evangelie in Syrië en Cilicië. Gal. 1 : 21. Daarop volgt een tijdperk van onbepaalde duur, in welke tijd hij waarschijnlijk de gevaren en vervolgingen doorstaat, die hij in 2 Kor. 11 verhaalt. — Barnabas brengt Saulus van Tarsus naar Antiochië, waar zij een jaar blijven vóór de hongersnood. Hand. 11 : 25, 26.

Ca. 44. Paulus' tweede bezoek te Jeruzalem om de collecte over te brengen. Hand. 11 : 30.

Ca. 45. Paulus' terugkeer naar Antiochië. Hand. 12 : 25. Petrus komt er ook (Gal. 1:11). Paulus berispt hem om zijn door vrees ingegeven huichelachtig gedrag ten aanzien van Joodse christenen uit Jeruzalem (Gal. 1:11v).

Eerste zendingsreis

Ca. 46-49, Paulus' eerste zendings- of evangeliereis, met Barnabas. Zij gaan naar Cyprus, Antiochië in Pisidië, Iconië, Lystre en Derbe, en keren door dezelfde plaatsen naar Antiochië terug. De route van de reis wordt hieronder aangegeven:

Paulus' eerste zendingsreis
Eerste zendingsreis van de apostel Paulus (Hand. 13:4-14:27), later gevolgd door een tweede en derde reis.

Route: Antiochië (Syrië)SeleuciëSálamisPafosPergeAntiochië (Pisidië)IconiumLystraDerbeLystraIconiumAntiochië (Pisidië)PergeAttalíaAntiochië (Syrië).

Na hun terugkeer blijven Paulus en Barnabas lange tijd te Antiochië, en worden vandaar naar Jeruzalem gezonden over de kwestie van de besnijdenis en het onderhouden van de Wet. Hand. 13, 14, 15 : 1, 2.

Ca. 50[1]. Paulus' derde bezoek te Jeruzalem met Barnabas, 14 jaar na zijn bekering, Gal. 2 : 1. Hij neemt Titus mee (Gal. 2:1). In Jeruzalem stelt hij het evangelie voor dat hij onder de volken predikt (Gal. 2:2, 7). Barnabas is daarbij (Gal. 2:9). Vergadering te Jeruzalem, Hand. 15. De dienst van Paulus wordt erkend door Jakobus (de broer van Jezus), Kefas (Petrus) en Johannes, steunpilaren van de gemeente te Jeruzalem. Paulus en Barnabas keren naar Antiochië terug met Judas en Silas, Hand. 15 : 30—35.

Tweede zendingsreis

Ca. 51. Paulus' tweede evangeliereis met Silas en Timotheüs. De route van de tweede zendingsreis is hieronder aangewezen:

Paulus' tweede zendingsreis (Hand. 15:36-18:22)
Tweede zendingsreis van de apostel Paulus (Hand. 15:36-18:22), volgend op een eerste en gevolgd door een derde.

Route: Antiochië (Syrië)SyriëCiliciëDerbeLystraFrygië, GalatiëMysiëTroasSamothráceMacedoniëNeápolisFilippiAmfipolisApolloniaThessaloníkaBeréaAtheneKorintheKenchreeënEfezeCaesarea (Maritima)JeruzalemAntiochië (Syrië)

Paulus trekt van Antiochië naar Cilicië, Derbe, Lystre, Frygië, Galatië en Troas. — Lukas voegt zich bij hem. Hand. 15: 41; 16: 1—8. (Vergelijk ook Hand. 16 : 10, waar Lukas, de schrijver van de Handelingen, voor het eerst spreekt van 'wij'; dus een bewijs, dat hij daar bij het gezelschap was.)

ca. 52. Eerste prediking van het evangelie in Europa. Hand. 16. Paulus bezoekt Filippi, Thessalonika, Beréa, Athene en Korinthe, waar hij 1,5 jaar blijft. Hand. 16, 17, 18 : 1—11. Hij schrijft de eerste brief aan de Thessalonikers.

ca. 53. Paulus schrijft de tweede brief aan de Thessalonikers. Paulus verlaat Korinthe, en gaat naar Efeze. Hand. 18 : 18, 19.

ca. 54. Paulus' vierde bezoek te Jeruzalem op het feest. Terugkeer naar Antiochië. Hand. 18 : 21, 22.

Derde zendingsreis

ca. 54-58. Paulus' derde evangeliereis. De route van de derde zendingsreis is hieronder aangewezen:

Paulus' derde zendingsreis.
Derde zendingsreis van de apostel Paulus (Hand. 18:23-21:26), volgend op de eerste en tweede.

Route: Antiochië (Syrië)GalatiëFrygiëEfezeMacedoniëGriekenlandMacedonië: o.a. FilippiTroasAssusMityleneChiosSamosMileteCosRhodusPataraTyrusPtolemaïsCaesarea_(Maritima)Jeruzalem

Hij reist van Antiochië naar Galatië en Frygië, en komt te Efeze, waar hij 2 jaar en 3 maanden blijft. Hand. 18 ; 23; 19 : 1-10. Hij schrijft de brief aan de Galaten.

Ca. 57. Lente: hij schrijft de Eerste brief aan de Korinthiërs, geschreven in Efeze. — Het oproer te Efeze. Paulus gaat naar Macedonië. Hand 19 en 20 : 1. — Herfst: Tweede brief aan de Korinthiërs, geschreven in Macedonië. 2 Kor. 1 : 8; 2 : 13, 14; 7 : 5; 8 : 1; 9 : 1. — Paulus bezoekt Illyrië en gaat naar Korinthe, waar hij overwintert. Rom. 15 : 19; 1 Kor. 16 : 6.

Ca. 58. Paulus schrijft te Korinthe de brief aan de Romeinen. Rom. 15 : 25-28; 16 : 21-23; Hand. 20 : 4. — Paulus verlaat Korinthe, reist door Macedonië, zeilt van Filippi, predikt te Troas, neemt afscheid van de ouderlingen te Miléte, bezoekt Tyrus en Caesaréa. Hand. 20 en 21 : 1—14.

Ca. 58-60. Paulus' vijfde bezoek te Jeruzalem vóór Pinksteren. Hij wordt in de tempel gevangen genomen, voor Ananias en de Joodse raad gebracht, en eindelijk door Lysias naar Caesaréa gezonden, waar hij twee jaren in de gevangenis blijft. Hand. 21 : 15-40; 22, 23 en 24.

Ca. 60. Paulus wordt gehoord door Felix en Festus. Hij beroept zich op de Keizer. Hij verantwoordt zich voor koning Agrippa en Bernice en de mannen van Caesaréa. Hand. 25 en 26. — Herfst: Paulus wordt ingescheept naar Italië. — Winter: Schipbreuk te Malta. Hand. 27 en 28 : 1 — 15.

Hieronder wordt zijn reis naar Rome aangeduid:

Paulus' reis naar Rome.
Paulus' reis naar Rome (Hand. 27:1-28:31).

Route: Caesarea_(Maritima)SidonMyraSchone HavensMaltaSyracuseRhegiumPutéoliForum AppiiTres TabernaeRome

Zie Reis van Paulus naar Rome voor het hoofdartikel.

Ca. 61. Lente: Aankomst te Rome, waar hij twee jaar in zijn eigen gehuurde woning blijft. Hand. 28 : 16 en 30. Het boek Handelingen eindigt met het verblijf van Paulus in Rome; wat daarna gebeurt wordt in dit Bijbelboek niet beschreven, en moeten wij ontlenen aan de geschriften van Paulus.

Ca. 62. Lente: Paulus schrijft de brieven aan Filémon, de Kolossers en de Efeziërs. Filém. 1; Kol. 4 : 10; Ef. 4 : 1. — Herfst: Hij schrijft de brief aan de Filippiërs. Fil. 1 : 12, 13.

Ca. 63. Lente: Paulus wordt losgelaten. Hebr. 13 : 23. — Hij schrijft de brief aan de Hebreeën (of hij de auteur is, is onzeker). — Paulus doet nog een reis, van plan zijnde Klein-Azië en Griekenland te bezoeken. Filémon : 22; Fil. 2 : 24.

Ca. 64. Paulus bezoekt Kreta, waar hij Titus achterlaat, terwijl hij Timotheüs vermaant te Efeze te blijven. 1 Tim. 1 : 3; Tit. 1 : 5. Hij schrijft de Eerste brief aan Timotheüs en de brief aan Titus.

Ca. 64-67. Paulus heeft plan te Nicópolis te overwinteren. Titus 3 : 12. Hij bezoekt Troas, Korinthe en Miléte. 2 Timotheüs 4 : 13, 20. Hij wordt gevangen genomen en naar Rome gezonden. Door allen verlaten, alleen met Lukas bij zich, zit hij te Rome. Hij schrijft de tweede brief aan Timotheüs, waarschijnlijk kort vóór zijn dood. 2 Tim. 4 : 5—8. Deze brief is een afscheidsbrief. Hij schrijft daarin:

De martelaarsdood van Paulus. Afbeelding door Hendrick Goltzius (1558–1617)

2Ti 4:6 Want ik word al als een drankoffer uitgegoten en de tijd van mijn heengaan is aangebroken. 2Ti 4:7 Ik heb de goede strijd gestreden, ik heb de loop geeindigd, ik heb het geloof behouden. 2Ti 4:8 Overigens is voor mij de kroon van de gerechtigheid weggelegd, die de Heer, de rechtvaardige Rechter, mij in die dag zal geven; en niet alleen mij, maar ook allen die zijn verschijning hebben liefgehad. (TELOS)

Zijn heengaan

Ca. 67. Paulus sterft de marteldood. Volgens de overlevering stierf de apostel te Rome door onthoofding, in het jaar 64 of 67 na Christus.

Meer informatie

F. F. Bruce, In de voetsporen van de apostel Paulus. Kampen: Kok, 1995. ISBN: 90-242-2419-5. 64 pagina's.

Kees Langeveld, ‘Een vurig dienaar’, bekerings- en levensverhaal van Paulus op Keerpunt.net, 2003.

H.S.S. Kuyper, Paulus; loopbaan, levenswerk en lijdensweg. Zwolle: La Rivière en Voorhoeve, 1919. Omvang: 184 blz.

Bronnen

C. Lindeboom, Bijbelgids, of Handleiding tot het verkrijgen van Bijbelkennis (Middelburg: Stichting de Gihonbron, 2009; bewerking door J. Pluimers van de uitgave uit 1929), blz. 72. Hieruit is, onder toestemming, op 2 dec. 2012 tekst gebruikt.

H.C. Voorhoeve Jzn, Vragen ter Beantwoording over de Bijbelsche Geschiedenis. 's Gravenhage: H.C. Voorhoeve Jzn, 1890, tweede druk 1903. Tekst van het aanhangsel 'De geschiedenis van Paulus naar tijdorde' is onder wijziging verwerkt op 25 aug. 2018.

Voetnoot

  1. Dr. ir. J. de Graaf e.a. (red.), Tekst voor Tekst; de Heilige Schrift kort verklaard en toegelicht (Boekencentrum, 1987), commentaar bij Gal. 2:1-10, stelt de vergadering van Hand. 15 omstreeks 48 na Chr. en noemt het bezoek van Paulus aan Jeruzalem zijn tweede bezoek.