Prediker

Uit Christipedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Prediker is de naam van een boek in de Bijbel. De schrijver, koning Salomo, zoekt een antwoord op de vraag: Wat is een zinvol leven? Wat is het beste om te doen (Pred. 2:3)?

Auteur en datering

De schrijver zelf noemt zich tot zeven keer "Prediker". Volgens 1:1 was hij een zoon van David en koning over Israël in Jeruzalem (zie ook 1:12). Hoewel we nergens in Prediker zijn naam genoemd zien, is er eigenlijk maar één persoon die in aanmerking komt, dat is Salomo. Want de schrijver had zijn wijsheid vermeerderd meer dan allen die vóór hem in Jeruzalem zijn geweest (Pred. 1:16; vgl. 1 Kon. 3:9, 12). Ook had hij meer vee dan hen (Pred. 2:7b) en was hij groter dan hen (Pred. 2:9).

Pre 2:7 ... ook had ik een groot bezit van runderen en schapen, meer dan allen, die voor mij te Jeruzalem geweest waren. (SV)

Pre 2:9 En ik werd groot, en nam toe, meer dan iemand, die voor mij te Jeruzalem geweest was; ook bleef mijn wijsheid mij bij. (SV)

Hij duidt zichzelf aan met 'de koning'.

Pre 2:12 Daarna richtte ik mijn aandacht op het bezien van wijsheid, ook van onverstand en dwaasheid. Immers, hoe zal de mens die na de koning komt, doen wat al gedaan is? (HSV)

Heel wat Bijbel onderzoekers menen dat het boek prediker uit veel later tijd stamt, omdat veel kenmerken van het Hebreeuwse taalgebruik overeen zouden komen met het Hebreeuws uit die dagen. Andere onderzoekers vinden dit argument niet doorslaggevend.

Omdat prediker aan het begin (1:1-11) en het einde van het boek (12:8-14) in de derde persoon spreekt en verder in het boek (1:12 tot 12:17) in de eerste persoon, neemt men wel aan dat de woorden door een andere wijze schrijver werden ingeleid en becommentarieerd.

Salomo is ook de schrijver van het boek Hooglied. Hij was koning over Israël in de 10e eeuw voor Christus. Hij was vermaard om zijn wijsheid en rijkdom, wat ook in het boek Prediker duidelijk naar voren komt (1:16; 2:4-10).

Wat echter ook zeer sterk in zijn boek naar voren komt is het dramatische autobiografische aspect van zijn afwijken van Gods weg. Zijn zoeken naar rijkdom, genot en eer, los van God. Is het weer goed gekomen met Salomo? Is zijn relatie met God weer hersteld? Het slot van zijn boek wijst in die richting, maar zekerheid hierover hebben we niet.

Kunstwerk "Prediker 4:9 en 10" van Huib Noorlander. Plaats: Zwijndrecht, Swanendrift. Pre 4:9 Twee zijn beter dan één, want samen krijgen zij een goede beloning voor hun zwoegen. Pre 4:10 Want als zij vallen, helpt de één zijn metgezel overeind. Maar wee die ene die valt, terwijl er geen tweede is om hem overeind te helpen. (HSV)

Betekenis

Het boek Prediker valt binnen het geheel van de Bijbel op door zijn schijnbaar pessimistische wereldbeschouwing. De schrijver, koning Salomo, zoekt een antwoord op de vraag: wat is een zinvol leven? Kenmerkende, steeds terugkerende uitdrukkingen zijn: "ijdelheid" (37x; Herziene Statenvertaling: "vluchtigheid"), "onder de zon," (29 x) "onder de hemel" (3x) "op aarde" (7x), "ik heb gezien". Dit zijn sleutels om het boek Prediker beter te verstaan. Vanuit een horizontaal, aards gezichtspunt is alles, welbeschouwd en bij ondervinding, nietig en vluchtig. Het boek is als het ware een antwoord op elke levensbeschouwing die slechts uitgaat van de ons omringende werkelijkheid. Als je uitgaat van een leven zonder God is het leven inderdaad uitzichtloos en "ijdel" (zinloos).  

Prediker is niet slechts een verzameling wijsheidsliteratuur of intellectuele kennis, maar veeleer biedt het ons een praktische levenswijsheid die uiteindelijk verwijst naar de kern: het leven lijkt in zichzelf zinloos, maar Prediker kijkt verder dan de zon en komt tot de conclusie dat God het leven in een ander perspectief zet. Daarom is het belangrijk ontzag te hebben voor Hem en naar zijn geboden te luisteren, want God zal elke daad, goed of kwaad, oordelen (12:13-14). De slotsom van zijn zoektocht naar een zinvol leven is: Vreest God en houdt u aan Zijn geboden. Dit geldt voor alle mensen (12:13).

De Heer Jezus is het volmaakte voorbeeld van een mens die naar Salomo's slotsom heeft geleefd.  

De Joden lezen het boek Prediker voor op het Loofhuttenfeest. Het wonen in hutten tijdens dit feest is ook een heenwijzing naar de broosheid en vergankelijkheid van het leven.

Indeling

Prediker kan ingedeeld worden in vier hoofddelen:

  1. Pred. 1:1-11. Alles is ijdelheid. De conclusie van de zoektocht naar de zin van het leven door Prediker komt hierop neer:"Het leven op zich is één zinloze kringloop."
  2. Pred. 1:12-6:12. Vergeefse zoektocht naar de zin van het leven. Als wijs en rijk koning is niemand zo goed in staat om te onderzoeken wat er werkelijk toe doet in dit leven als juist Prediker. Hij zoekt in het leveren van bijzondere prestaties, in allerlei vormen van genot, maar in al deze zaken vindt hij niet de ware zin van het leven.
  3. Pred. 7:1-12:7. Aanwijzingen om wijs te leven. Uiteindelijk komt hij tot de conclusie dat het goed is om voorzichtig, wel doordacht en ingetogen te leven.
  4. Pred. 12:8-14. Oproep om God te vrezen. De eindconclusie is: het is zeer belangrijk je op God te richten en naar Hem te luisteren, want er komt een dag dat de mens verantwoording zal moeten afleggen aan God over zijn daden onder de zon verricht. Daar kun je het best mee beginnen als je nog jong bent, voor je lichaam allerlei mankementen gaat vertonen.

Commentaar

Op de volgende pagina's worden passages of onderwerpen behandeld: