Slavernij

Uit Christipedia
(Doorverwezen vanaf Slaaf)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Slavernij is de toestand van een slaaf of de toestand dat er slaven zijn[1]. Een slaaf is (1) een lijfeigene, die in dienst staat van zijn eigenaar en geen persoonlijke rechten heeft, of (2) iemand wiens vrijheden sterk beknot zijn[1].

De uitdrukking de afschaffing van de slavernij heeft meestal betrekking op het beëindigen van de toestand dat er slaven zijn.

Het tegendeel van slavernij is vrijheid. Vergelijk:

Ro 8:21 in de hoop dat ook de schepping zelf zal worden vrijgemaakt van de slavernij van de vergankelijkheid tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God. (TELOS)

Het tegendeel van in slavernij brengen is vrijmaken, vrijkopen. Vergelijk:

Ro 6:22 Maar nu, van de zonde vrijgemaakt en slaven van God geworden, (TELOS)

Ga 4:3 ... in slavernij onder de elementen van de wereld; (...) Ga 4:5 opdat Hij hen die onder de wet waren, vrijkocht, ... (TELOS)

Griekse woord 'Doulos'

Het Griekse woord in het Nieuwe Testament is δουλος, = slaaf, knecht, dienstknecht, dienstbare. In tegenstelling tot de vrije (ελευθερος), 1Co 12:13; Ga 3:28; Col 3:11, Re 13:16 19:18. En tot heer (κυριος, δεσποτης), Mt. 8:9; 10:24-25; 13:27; Luc. 14:22; 17:7; tot de meester, Tit 2:9.

'Doulos' wordt ook in figuurlijke zin gebruikt: slaaf van de zonde, Joh. 8:34, Rom. 6:17, 20, slaaf van het verderf, 2 Petr. 2:19.

In ruimere zin wordt 'doulos' ook gebruikt voor dienaar in de goede betekenis van iemand die gelijk een slaaf, maar dan vrijwillig, Mt 10:24; Mr. 10:44; 2 Cor. 4:5; Joh 13:16, 15:15. Mensen kunnen in die zin dienaar van God zijn, dit is in Zijn dienst werkzaam zijn; Lu 2:29; Hand. 4:29; 16:17; Tit 1:1; 1 Petr. 2:16; Opb. 7:3; 10:7 15:3. Op deze plaatsen wordt deze benaming, hetzij van Mozes en de profeten gebruikt, of noemen mensen als Simeon en de apostelen zich zo. Of een dienaar van Christus zijn: iemand, die zich geheel aan de zaak van de Heer Jezus Christus heeft toegewijd, Rom. 1:1; 1 Cor. 7:22; 2 Cor. 10:7; Gal. 1:10; Ef. 6:6; 2 Tim. 2:24; Jac. 1:1; 2 Petr. 1:1; Jud 1:1. De Heer Jezus is zelf een slaaf geworden (Filp. 2:7)

In de ruimere zin wordt 'doulos' ook gebruikt voor dienaar in de ongunstige betekenis van iemand die onnodig slaafs onderdanig is, 1 Cor. 7:23.

'Doulos' en 'diakonos'

Het Griekse woord 'diakonos' in het Nieuwe Testament betekent 'dienaar'. 'Doulos' duidt, in tegenstelling tot 'diakonos', op een slaaf die eigendom is van een ander.

Slaaf en heer

Een slaaf is een slaaf van zijn heer (of heerin), van zijn meester (of meesteres).

Mt 13:27  De slaven van de heer des huizes nu kwamen en zeiden tot hem: Heer, hebt u niet goed zaad in uw akker gezaaid? Waar heeft hij dan dolik vandaan? (Telos)

Tit 2:9  Vermaan de slaven aan hun eigen meesters onderdanig te zijn, in alles welbehaaglijk te zijn, niet tegen te spreken, (Telos)

Een slaaf is ondergeschikt aan zijn heer.

Mt 10:24  Een discipel is niet boven zijn meester, en een slaaf niet boven zijn heer. (Telos)

Een slaaf gehoorzaamt aan zijn heer.

Mt 8:9  Want ook ik ben een mens onder gezag van anderen en heb soldaten onder mij; en ik zeg tot deze: Ga, en hij gaat; en tot een ander: Kom, en hij komt; en tot mijn slaaf: Doe dit, en hij doet het. (Telos)

Taken van een slaaf waren bijvoorbeeld ploegen, vee hoeden, de tafel bedienen (Luc. 17:7), de gasten uitnodigen (Luc. 14:22)

Lu 17:7  En wie van u, die een slaaf heeft die ploegt of het vee hoedt, zal bij zijn thuiskomst van het veld tot hem zeggen: Kom terstond hier en lig aan? (Telos)

Het is de slaaf genoeg als hij wordt als zijn heer.

Mt 10:25  Het is de discipel genoeg dat hij wordt als zijn meester, en de slaaf als zijn heer. Als zij de heer des huizes Beelzebul hebben genoemd, hoeveel te meer zijn huisgenoten!

Slaaf en vrije

Tegenover de slaaf staan de vrije.

1Co 12:13  Immers, wij allen zijn door een Geest tot een lichaam gedoopt, hetzij Joden hetzij Grieken, hetzij slaven hetzij vrijen, en ons allen is van een Geest te drinken gegeven. (Telos)

In Christus valt het verschil weg, zowel bij de toevoeging aan de gemeente, bij de ontvangst van de Geest als in de stand voor God.

Ga 3:28  Daar is geen Jood of Griek, daar is geen slaaf of vrije, daar is geen man of vrouw; want u bent allen een in Christus Jezus. (Telos)

Col 3:11  Daarin is niet Griek en Jood, besnijdenis en onbesnedenheid, barbaar, Scyth, slaaf, vrije; maar Christus is alles en in allen.

Paulus wilde Filemon, die van zijn heer was weggelopen maar door de dienst van Paulus tot bekering en geloof was gekomen, bij zich houden. Daarom schreef hij een brief aan de heer van Filemon.

Flm 1:15  Want wellicht was hij daarom voor een tijd van u gescheiden, opdat u hem eeuwig zou bezitten, Flm 1:16  niet langer als een slaaf, maar meer dan een slaaf, een geliefde broeder, vooral voor mij, hoeveel te meer dan voor u, zowel in het vlees als in de Heer. (Telos)

Het onderscheid tussen slaaf en vrije zal ook in de toekomst bestaan.

Opb 13:16  En het maakt dat men aan allen, de kleinen en de groten, de rijken en de armen, de vrijen en de slaven, een merkteken geeft op hun rechterhand of op hun voorhoofd; (Telos)

Opb 19:18  opdat u vlees eet van koningen, vlees van oversten over duizend, vlees van sterken, vlees van paarden, en van hen die daarop zitten en vlees van allen, zowel van vrijen als van slaven, van kleinen als van groten.

Slaaf en zoon

Een zoon is een vrije in zijn huis. Daarom is er in dit opzicht een tegenstelling tot de slaaf.

Ga 4:7  U bent dus niet meer slaaf, maar zoon; en bent u zoon, dan ook erfgenaam door God. (Telos)

Houding van een slaaf

Tit 2:9  Vermaan de slaven aan hun eigen meesters onderdanig te zijn, in alles welbehaaglijk te zijn, niet tegen te spreken, (Telos)

Slaven van mensen vandaag

In Brazilië waren in 2003 nog slavernij-praktijken.

Lula wil ‘slavernij’ in Brazilie afschaffen

De Braziliaanse president Lula da Silva heeft maatregelen aangekondigd die slavernij-praktijken in zijn land moeten beëindigen.  Alhoewel slavernij in Brazilië als sinds 1888 is verboden, leven nog ongeveer 25 duizend mensen in vergelijkbare omstandigheden. Zij zijn vaak met zoveel schulden opgezadeld door hun baas, dat ze de rest van hun leven verplicht zijn voor hem te werken. Lula is onder andere van plan boerderijen waar vergaande uitbuiting nog voorkomt in beslag te nemen en aan de arbeiders te geven. Daarnaast zouden ze onderwijs moeten krijgen en aan een baan geholpen moeten worden. Het afschaffen van slavernij-praktijken was een van de speerpunten in de verkiezingscampagne van de linkse Lula. In de twee maanden dat hij nu president is, zijn al meer dan 800 slaven vrijgelaten, met name in het noordoosten van Brazilië. 

Bron: Radio Nederland Wereldromroep, 12 maart 2003

Hoewel de slavernij in Nederland officieel allang is afgeschaft, zijn er mensen in dienst van anderen die, gelijk slaven onder slechte meesters, zeer slecht behandeld worden.

SIOD: moderne slavernij in Nederland 

Duizenden West-Afrikanen worden in Nederland dermate uitgebuit door criminele organisaties dat er sprake is van moderne slavernij. Dat heeft directeur Laagland van de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst SIOD gezegd in RTL Nieuws. De West-Afrikanen worden in eigen land geronseld om in Nederland te werken. Ze verdienen meestal niet meer dan enkele euro's per uur, waarvan ze een groot deel aan de criminele bendes moeten afstaan. Behalve de werkomstandigheden, is ook de huisvesting van de Afrikanen volgens het SIOD ellendig. Niet zelden delen ze met zijn drieeen een bed en in sommige gevallen huren ze voor 150 euro per maand een stoel.

Bron: Radio Nederland Wereldomroep, 12 maart 05

Slaven van de zonde

Ieder die de zonde doet, is een slaaf van de zonde. Mensen zijn, voordat ze tot bekering komen, in slavernij van de zonde.

Joh 8:34 Jezus antwoordde hun: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: ieder die de zonde doet, is een slaaf van de zonde. (TELOS)

Ro 6:19 (Ik spreek menselijkerwijs, om de zwakheid van uw vlees.) Want zoals u uw leden hebt gesteld in slavernij van de onreinheid en de wetteloosheid tot de wetteloosheid, stelt nu zo uw leden in slavernij van de gerechtigheid tot heiliging. Ro 6:20 Want toen u slaven van de zonde was, was u vrij ten opzichte van de gerechtigheid. Ro 6:21 Welke vrucht had u dan toen van de dingen waarover u zich nu schaamt? Immers, het einde daarvan is de dood. Ro 6:22 Maar nu, van de zonde vrijgemaakt en slaven van God geworden, hebt u uw vrucht tot heiliging, en het einde het eeuwige leven. (TELOS)

Slavernij van de vergankelijkheid

De schepping is onderworpen aan de vergankelijkheid. Ook de lichamen van de verlosten zijn nog onderworpen aan de vergankelijkheid, ze zijn nog sterfelijk. Paulus noemt deze gebondenheid 'de slavernij van de vergankelijkheid'.

Ro 8:21 in de hoop dat ook de schepping zelf zal worden vrijgemaakt van de slavernij van de vergankelijkheid tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God. (TELOS)

Slavernij onder de elementen van de wereld

Toen wij onmondig waren, waren wij in de slavernij onder 'de elementen van de wereld': de wetten en regels die betrekking hebben op de dingen van dit aardse leven, zoals de spijswetten.

Ga 4:3 Zo waren ook wij, toen wij onmondig waren, in slavernij onder de elementen van de wereld; Ga 4:4 maar toen de volheid van de tijd gekomen was, zond God zijn Zoon, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, Ga 4:5 opdat Hij hen die onder de wet waren, vrijkocht, opdat wij het zoonschap zouden ontvangen. (TELOS)

Ga 4:24 Deze dingen hebben een zinnebeeldige betekenis. Want dit zijn twee verbonden: het een van de berg Sinai die tot slavernij baart, dat is Hagar. Ga 4:25 Hagar nu is de berg Sinai in Arabie en komt overeen met het tegenwoordige Jeruzalem, want dit is in slavernij met haar kinderen; (TELOS)

Heb 2:15 en allen zou verlossen die uit vrees voor de dood hun hele leven door aan slavernij onderworpen waren. (TELOS)

Zijn lichaam tot slavernij brengen

Het lichaam heeft zondige neigingen. Wij moeten de leden van ons lichaam niet in dienst van de zonde stellen, maar in dienst van de gerechtigheid.

Efe 4:28 Laat hij die een dief was, niet meer stelen, maar veeleer arbeiden en met zijn eigen handen het goede werken, opdat hij kan meedelen aan hem die gebrek heeft. (TELOS)

Paulus bracht zijn lichaam tot slavernij, hij onderwerp het in de dienst aan de gerechtigheid.

1Co 9:27 maar ik kastijd mijn lichaam en breng het tot slavernij, om niet, nadat ik anderen heb gepredikt, zelf verwerpelijk te worden. (TELOS)

Christus als slaaf

De Heer Jezus heeft, nadat hij mens was geworden, de gestalte van een slaaf aangenomen.

Flp 2:7  maar Zichzelf ontledigd heeft, de gestalte van een slaaf aannemend, de mensen gelijk wordend. (Telos)

Hij is een dienstknecht (Gr. diakonos) van de besnijdenis, het volk der Joden, geworden.

Ro 15:8  Want ik zeg, dat Christus een dienstknecht van de besnijdenis geworden is terwille van de waarheid van God, om de beloften van de vaderen te bevestigen, (Telos)

Lu 22:27  Want wie is groter, hij die aanligt of hij die dient? Niet hij die aanligt? Ik echter ben in uw midden als Degene die dient. (Telos)

Omgord linnendoek voetwassing.jpg

Als een slaaf waste Jezus de voeten van zijn leerlingen en droogde hun voeten daarna af. Deze zelfvernedering van zijn meester stuitte op weerstand bij Petrus.

Joh 13:6  Hij kwam dan tot Simon Petrus; deze zei tot Hem: Heer, wast U mijn voeten? (...) Joh 13:8  Petrus zei tot Hem: U zult mijn voeten geenszins wassen tot in eeuwigheid. Jezus antwoordde hem: Als Ik je niet was, heb je geen deel met Mij. (Telos)

Hij werd slaaf van allen en diende tot het uiterste, ja, ten koste van zijn eigen leven, dat hij tot een losprijs gaf om velen vrij te kopen.

Mr 10:44  maar wie onder u groot wil worden, zal uw dienstknecht zijn, en wie onder u de eerste wil zijn, zal slaaf van allen zijn. Mr 10:45  Want ook de Zoon des mensen is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven tot een losprijs voor velen. (Telos)

Slaven van God/Christus

Mozes wordt 'de slaaf van God' genoemd.

Opb 15:3 En zij zingen het lied van Mozes, de slaaf van God, en het lied van het Lam en zeggen: Groot en wonderbaar zijn uw werken, Heer, God de Almachtige; rechtvaardig en waarachtig zijn uw wegen, Koning van de naties! (TELOS)

Van de zonde vrijgemaakt zijn de gelovigen slaven van God geworden: ze zijn van Hem, gekocht met het kostbare bloed van Zijn Zoon, en dienen Hem.

Ro 6:22 Maar nu, van de zonde vrijgemaakt en slaven van God geworden, hebt u uw vrucht tot heiliging, en het einde het eeuwige leven. (TELOS)

1Co 7:22 Want de slaaf die in de Heer geroepen is, is een vrijgelatene van de Heer; evenzo is de vrije die geroepen is, een slaaf van Christus. U bent voor een prijs gekocht; (TELOS)

Paulus noemt zich een 'slaaf van Christus Jezus'

Ro 1:1 Paulus, slaaf van Christus Jezus, geroepen apostel, afgezonderd tot het evangelie van God (TELOS)

Ga 1:10 Want probeer ik nu mensen tevreden te stellen of God? Of tracht ik mensen te behagen? Als ik nog mensen behaagde, zou ik geen slaaf van Christus zijn. (TELOS)

Tit 1:1 Paulus, slaaf van God alsook apostel van Jezus Christus, ... (TELOS)

Ook Epafras was een slaaf van Christus Jezus.

Col 4:12 U groet Epafras, die een van u is, een slaaf van Christus Jezus, die altijd voor u strijdt in de gebeden dat u mag vaststaan, volmaakt en ten volle verzekerd in de hele wil van God. (TELOS)

Jakobus, een halfbroer van Jezus, schrijft van zichzelf:

Jak 1:1 Jakobus, slaaf van God en van de Heer Jezus Christus, ... (TELOS)

En Judas, eveneens een halfbroer van Jezus, begint zijn brief met:

Jds 1:1 Judas, slaaf van Jezus Christus en broer van Jakobus, aan de geroepenen die in God de Vader geliefd en in Jezus Christus bewaard zijn: (TELOS)

Slaaf van de Heer zijn vereist bepaald gedrag.

2Ti 2:24 een slaaf van de Heer moet echter niet twisten, maar vriendelijk zijn voor allen, geschikt om te leren, verdraagzaam, (TELOS)

Erefuntie. 'Slaaf' heeft een ongunstige bijklank, maar 'slaaf van God' lijkt een erefunctie te zijn.

Zoon van God. Hoewel wij slaven van God zijn, is onze verhouding tot God meer die van een zoon-vader, dan van een slaaf-meester verhouding.

Ro 8:15 Want u hebt niet ontvangen een geest van slavernij om opnieuw te vrezen, maar u hebt ontvangen een geest van zoonschap, waardoor wij roepen: Abba, Vader! (TELOS)

Slaven van heiligen

Paulus en de zijnen waren vrijwillig slaven van de heiligen om Jezus' wil.

2Co 4:5  Want wij prediken niet onszelf, maar Christus Jezus als Heer, en onszelf als uw slaven om Jezus’ wil. (Telos)

1Co 9:19  Want terwijl ik vrij ben van allen, heb ik mij allen tot slaaf gemaakt om er zoveel mogelijk te winnen. (Telos)

Mt 20:25  Jezus nu riep hen bij Zich en zei: U weet, dat de oversten van de volken over hen heersen en de groten gezag over hen voeren. Mt 20:26  Zo zal het onder u niet zijn; maar wie onder u groot wil worden, zal uw dienstknecht zijn,  Mt 20:27  en wie onder u de eerste wil zijn, zal uw slaaf zijn; (Telos)

Gelovigen in slavernij brengen

Gelovigen kunnen tot verkeerde slavernij worden gebracht: onder wettische beginselen, bijvoorbeeld de plicht tot besnijdenis, de plicht van onthouding van bepaalde spijzen, de plicht om bepaalde dagen te houden e.d.

2Co 11:20 Want u verdraagt het, als iemand u in slavernij brengt, als iemand u opeet, als iemand van u neemt, als iemand zich verheft, als iemand u in het gezicht slaat. (TELOS)

Ga 2:4 en dat vanwege de binnengeslopen valse broeders, die zich hadden binnengedrongen om onze vrijheid te bespieden die wij in Christus Jezus hebben, met het doel ons tot slavernij te brengen. (TELOS)

Toekomst

Ook in de toekomst, in de tijd van de oordelen zullen er slaven van mensen zijn.

Opb 13:16  En het maakt dat men aan allen, de kleinen en de groten, de rijken en de armen, de vrijen en de slaven, een merkteken geeft op hun rechterhand of op hun voorhoofd; (Telos)

Opb 19:18  opdat u vlees eet van koningen, vlees van oversten over duizend, vlees van sterken, vlees van paarden, en van hen die daarop zitten en vlees van allen, zowel van vrijen als van slaven, van kleinen als van groten.

Bron

D. Harting, Grieks Woordenboek op het Nieuwe Testament (1861-1863). Opgenomen als Grieks-Nederlands handwoordenboek op het Nieuwe Testament in Online Bible (uitgeverij Importantia). Tekst betreffende 'doulos' is onder wijziging verwerkt op 3 juni 2019.

Voetnoot

  1. 1,0 1,1 VanDale.nl, geraadpleegd 1 jan. 2019.